Wolven kunnen lachen

Joep Wensing onderzocht tien jaar lang wolventaal in de Arnhemse Burgers Zoo. Nu is hij daar biologisch manager. Hij let op de gezondheid, het voedsel en de huisvesting van de dierentuindieren. Hij leidt gidsen op en schrijft de teksten voor de bordjes, zodat je weet wat je ziet als je tussen de dieren rondloopt.

Hebben dieren wel een taal nodig?

Wolven in ieder geval wel want  wolven leven, net als mensen, in groepen. Dus moet je afspraken maken met elkaar. Wolven kennen regels en hebben de taken verdeeld. Als ze jongen hebben brengen ze het voedsel dat ze jagen mee naar huis en eten met elkaar. Vaders en moeders verzorgen samen de kinderen. Oma's en tantes helpen met babysitten.

Wat voor taal spreken wolven?

Wolventaal natuurlijk! Die bestaat uit geluiden, geuren en lichaamstaal. Wolven kunnen piepen, kreunen en blaffen. Kleine wolfjes piepen als ze willen drinken en gelikt willen worden. Piepen en op de rug gaan liggen is echt kindergedrag. Volwassen wolven doen het soms ook. Maar de macho's in de groep vinden dat te kinderachtig. Ouders die met een prooi thuiskomen, kreunen om de kleintjes uit het hol te lokken. En als wolven blaffen willen ze de anderen waarschuwen.

Wolven kunnen toch ook huilen?

Ja, maar zonder tranen, je zou het ook zingen kunnen noemen. Ze doen dat in de winter als de kleintjes groot zijn en de groep op jacht gaat. Na de rust aan het eind van de middag worden de wolven actief en beginnen een voor een te huilen: "Huuuu ... dit ben ik, ik zit hier." Huilen is een soort geluidsadvertentie: " Hallo, hallo... dit is ons jachtterrein." Wolven van een naburige groep antwoorden ogenblikkelijk. Elke wolf heeft een andere stem. Aan het huilen kunnen ze horen wie het is en hoe groot de andere groep is. Zo verdelen ze het jachtgebied en voorkomen ze grensoorlogen.

Kunnen wolven lachen?

Ja. Als ze lachen worden hun ogen iets kleiner, en laten ze hun tong slapjes uit hun bek hangen. Ze kunnen ook glimlachen. Ze doen dan hetzelfde als mensen: ze trekken hun mondhoeken naar achteren en ontbloten hun kiezen. Maar ze houden hun kaken wel op elkaar. Met glimlachen tonen wolven hun onderdanigheid aan wolven met een hogere rang. Terwijl ze glimlachen maken ze zich klein, kruipen naar voren en drukken hun snoet van onderaf tegen de snoet van hun meerdere. Ze kijken hem niet aan. Het zijn allemaal manieren om te zeggen: "Jij bent de baas." Wolven die agressief zijn en willen dreigen doen precies het tegenovergestelde: ze trekken een ronde mond, laten hun snijtanden zien en krijgen een rimpelneus. Ze kijken hun tegenstander recht aan met grote ogen en houden dat vol.

Waar praten wolven over?

Ze hebben het voortdurend over hun plaats in de groep, over de opvoeding van de kinderen en over de jacht. Ook vertellen ze elkaar dat ze elkaar aardig vinden. De plaats in de groep moet steeds bevestigd worden. Dominante mannen en vrouwen laten met hun stem en met hun houding zien dat ze de baas zijn. Ze draaien hun oren naar voren, ze steken hun staart omhoog en kijken de andere wolf aan. De ondergeschikten leggen hun oren in hun nek, kruipen met de staart tussen de poten naar hun meerderen en likken hen. Kleintjes mogen alles, maar ze leren toch al snel wie de baas is, wie het eerst mag eten en wie het laatst. Brutale of stoute wolfjes krijgen een knauw en soms echt een stevige oplawaai.